Orburuak plantxan

Prestaketa

1. 1

   Hasi aurretik, bete ontzi handi bat ur hotzez eta estutu barruan limoi erdi bat (edo bota perrexil-adar batzuk). Orburua oxidatu egiten da, hau da, marroi edo beltz jartzen da haren mamiak airea ukitu bezain laster, eta bainu honek hori saihesten du. Tornatzeak esan nahi du gogor dagoen guztia kentzea, jangarria den zatia bakarrik utzi arte. Kendu hatzekin kanpoko hostoak, ilunenak eta harizpitsuenak, berde argiko edo horixka koloreko hostoak agertu arte. Aizto txiki batekin, zuritu zurtoina azenario bat balitz bezala, geruza berde iluna kenduz, eta moztu orburuaren goiko punta (2 cm inguru) ebaki bakar batez. Bakoitza amaitu ahala, sartu uretan. Ohiko akatsa: hostoak kentzean motz geratzea, alferrik galtzeko beldurrez. Hosto gogorrak uzten badituzu, gero ezinezkoa izango da mastekatzea; hobe da pixka bat pasatzea.
2. 2

   Jarri sutan eltze handi bat ur ugarirekin (orburuak ondo estalita gera daitezen) eta 10 g gatz finarekin. Borbor bizian irakiten duenean, atera orburuak limoi-uretatik, xukatu eta sartu osorik. Jaitsi su ertainera eta egosi 18-20 minutuz. Eginda dauden jakiteko, ziztatu oinarria aizto baten puntarekin: erresistentziarik gabe sartu behar da, patata egosi batean bezala. Oraindik kostatzen bada, eman beste minutu pare bat. Atera itzazu bitsadera batekin eta jarri ahoz behera paper xurgatzailearen gainean, hosto artean gordetzen duten ura bota dezaten. Utzi minutu batzuz epeltzen. Urrats hau garrantzitsua da: bustita iristen badira plantxara, olioak jauzi egingo du eta ez dira gorrituko, baizik eta lurrunetan egosiko dira.
3. 3

   Orburuak epelduta daudela (horrela ez zara erreko eta ez dira desegingo), jarri zutik ohol gainean eta moztu goitik behera bi erdi berdinetan, aiztoa zurtoinaren erdi-erditik pasatuz. Begiratu erdi bakoitzaren erdigunea: batzuetan iletxo fin bat agertzen da, kotoia edo ileak balira bezala, heno deritzona. Ez da toxikoa, baina desatsegina da ahoan. Kendu kontu handiz koilaratxo baten puntarekin, leunki arraskatuz inguruko mamia atera gabe. Orburu txiki eta oso samurrek askotan ez dute iletxorik izaten, beraz, kasu horretan ez da ezer egin behar. Maneiatu itzazu arretaz: egosita hauskorrak dira, eta hostoak bereiz daitezke gehiegi estutzen badituzu.
4. 4

   Berotu plantxa edo zartagin itsasgaitz bat su ertain-bizian, oliba-olio zorrotada on batekin. Baratxuri xerratuak erabiltzen badituzu, bota orain. Prest dagoela jakingo duzu olioa erraz mugitzen denean eta distira egiten duenean, kea atera gabe. Jarri erdiak ebakiaren alde laua beherantz eta, garrantzitsuena, ez mugitu 3-4 minutuz. Txirrist-hots etengabea entzungo duzu; hori da azala sortzen ari den seinalea. Altxatu bat espatula batekin egiaztatzeko: urre-kolore iluna eta txigortua izan behar du. Orduan, eman buelta eta markatu minutu batez atzeko aldetik. Ohiko akatsa: etengabe mugitzea. Horrela ez da inoiz azala sortzen. Zaindu baratxuriak ere: marroi ilun jartzen badira, mingostu egiten dira; kendu lehenago.
5. 5

   Kendu orburuak plantxatik eta jarri erretiluan edo plateretan alde gorritua gorantz, hori baita zatirik ikusgarriena eta kurruskariena. Baratxuriak erabili badituzu, banatu gainetik. Amaitu pieza bakoitza gatz-maluta pittin oparo batekin, oliba-olio birjina estraren hari fin batekin gordinik eta ehotu berri den piper beltz pixka batekin. Gatz-malutak amaieran jartzen dira, eta ez lehenago, ez daitezen urtu eta kurruska egin dezaten hozkatzean. Zerbitzatu berehala, oso bero: orduan dago azala kurruskariena eta handiena da barruko samurtasunarekiko kontrastea. Asko itxaroten badute, bigundu egiten dira.